Ewout Irrgang: Tijdgeest
In februari 2007 schrijft het hedge fonds TCI een open brief aan ABN Amro. De bank moet in stukken worden gesplitst omdat zij in delen voor de aandeelhouders meer waard is dan als geheel. DNB-president noemt het plan een ‘een brug te ver’. De eurocommissaris en marktfundamentalist McGreevy waarschuwt Nederland zich niet met het overnameproces te bemoeien. De markt moet zijn werk kunnen doen.
Vanaf dat moment is ABN Amro
aangeschoten wild. De Engelse bank Barclays doet een bod om hele
bank over te nemen. In het voorjaar komt drie banken, Fortis , RBS,
en Santander met een hoger bod. Deze ‘bende van drie’ wil iets
vergelijkbaar doen als TCI. ABN Amro moet worden opgesplitst want
dat levert de meeste winst voor de aandeelhouder op.Minister Bos moet er toestemming voor geven. Een bank is namelijk geen gewoon bedrijf. Als het verkeerd loopt met een grote systeembank als ABN Amro dan loopt ons hele financieel systeem gevaar. Als enige partij in de Tweede Kamer verzet de SP zich, ook vooraf, tegen toestemming voor de opsplitsing door minister Bos. Splitsing van een systeembank is nog nergens ter wereld vertoond. De risico’s ervan zijn onverantwoord.
Als Bos in september 2007 toch toestemming geeft voor de overname is de kredietcrisis al een paar maanden oud. Een jaar later slaat de kredietcrisis ook in Nederland in volle hevigheid toe. Fortis heeft veel te veel betaald voor de overname. Er ontstaat twijfel, spaarders en zakelijke klanten lopen weg. De Benelux landen grijpen eind september 2008 gezamenlijk in. Fortis Nederland wordt voor 49% genationaliseerd door minister Bos.
Twee dagen lang debatteren we erover in de Tweede Kamer tijdens de financiële beschouwingen. Ik stel de vraag waarom er geen meerderheidsbelang genomen is. Dan was de Fortis groep uit elkaar gevallen, antwoord Bos. De zondag erop worden Fortis Nederland en ABN Amro volledig genationaliseerd. Bos heeft tijdens de financiële beschouwingen een toneelstukje opgevoerd en zat precies te onderhandelen over wat ik voorstelde. De tijdgeest voel je op zo’n moment omslaan.
De overheid blijkt opeens niet meer het probleem maar de oplossing. De kredietcrisis is in de kern ontstaan doordat banken onverantwoorde risico’s namen. Opgejaagd door hoge bonussen voor bestuurders, agressieve aandeelhouders zoals TCI, en een falend toezicht van de overheid. Hoe dit heeft kunnen gebeuren moet in een parlementaire enquête tot de bodem worden uitgezocht. De toestemming voor de overname van ABN Amro door minister Bos zal daarbij voor Nederland een van de belangrijkste onderwerpen moeten zijn.
Bekijk ook onze speciale webpagina over de Politicus van het Jaar 2008, met weblogs, achtergronden en columns. Ook kunt u zich daar aanmelden bij het EénVandaag Opiniepanel om zo mee te doen aan de enquête 'Politicus van het Jaar'.
Doorsturen |
Print/pdf |
-
Op 1 december 2008 zal in de BAVA van Fortis vanuit de zaal aandacht besteed worden aan de uitspraak van de Ondernemingskamer van 24 november 2008 waarbij een onderzoek is bevolen dat teruggaat tot 20 mei 2007 op welke datum RFS Holdings B.V. het biedingsbericht van het bankentrio bekend maakte. In september 2007 had men kunnen en moeten weten dat het avontuur van het bankentrio tot mislukken gedoemd was. Toch ging men door. Op 17 oktober 2007 werd een statutenwijziging van RFS Holdings B.V. doorgevoerd waarbij in de akte de buit ABNAMRO verdeeld werd tussen Royal Bank of Scotland, Fortis en Santander. Op 18 oktober 2007 werd door Fortis en RFS Holdings B.V. een persbericht uitgebracht over een clubdeal van 10 miljard euro van een vijftal banken waaronder ING en Rabobank. De details, de voorwaarden en het onderpand zijn niet bekend gemaakt. In de chronlogische volgorde die Fortis heeft gestuurd aan de aandeelhouders voor de BAVA van 1 en 2 december 2008 wordt die datum van 18 oktober 2007 geheel weggelaten alsook de datum van 1 november 2007 waarop de prooi ABNAMRO in haar BAVA werd ingelijfd doordat RFS Holdings B.V. bijna 100% van de aandelen in ABNAMRO Holding N.V. verwierf. Hoe het met die clubdeal zit moet alsnog worden opgehelderd. Waarom deden ING en Rabo mee met dit tot mislukken gedoemde avontuur ? Wat waren de details, de voorwaarden en het onderpand van die clubdeal ? Heeft Fortis die 24 miljard euro betaald, hoe en wanneer en hoe was het op het moment van betaling dan gesteld met de solvabiliteit. Waarom werden vragen niet beantwoord en waarom werden halve waarheden over de financiering en de solvabiliteit en liquiditeit verteld door Fortis. Het onderzoek dat de Ondernemingskamer heeft bevolen kent geen einddatum. Dus de BAVA van 1 en 2 december 2008 valt onder het onderzoek. De gehele waarheid moet nu op tafel gaan komen. Ook over de 2,15 miljard euro die Ping An zou gaan betalen voor 50% in Fortis Investments. Die is immers nooit betaald, terwijl het bedrag wel steeds werd meegeteld in de informatie over de financiering en de solvabiliteit.
-
"Als Bos in september 2007 toch toestemming geeft voor de overname is de kredietcrisis al een paar maanden oud. Een jaar later slaat de kredietcrisis ook in Nederland in volle hevigheid toe," stelt Irrgang hier. En dat is hypocriet.
Zie alle SP nieuwsberichten van 2007: Crisis? What crisis?
En dan eindelijk op 29 september 2008, meer dan een jaar later, is het zo ver: de kredietcrisis werd door de SP ontdekt. Maar pas toen Wouter Bos van de PvdA sprak over "het einde van deze vorm van kapitalisme" . Ja, pas toen ging er een belletje rinkelen bij de SP. Ewout Irrgang constateerde: "Feit blijft dat de overheid, die jarenlang van de financiële wereld de opdracht kreeg zich niet te veel te mengen in kredietzaken, nu de helpende hand moet bieden." Dat de toezichthouders hun werk niet deden. Dat "de politiek" verantwoordelijk is - alsof de "snelst groeiende partij van Nederland" daar geen deel van uitmaakte. "Er moest worden ingegrepen". Kaatsjing: 66,8 miljard euro voor Fortis.
Het was "onvermijdelijk", aldus Irrgang. En geen woord over het schandaal dat dit een buitenparlementaire beslissing betrof. En geen woord over zijn falende voormalige werkgever, Nout Wellink. Sterker nog, aan een actie tegen De Nederlandsche Bank wenste de SP helemaal niet mee te doen.
