'Ook in de oppositie heeft samenwerken zin'

'U kunt veel van me zeggen, maar niet dat ik te vroeg gepiekt heb!' Zo reageerde ik eind mei in het eerste grote lijsttrekkersdebat in Carré op de opmerking dat mijn partij er knap beroerd voor stond in de peilingen van dat moment. Het was niet anders.

Waar we in 2006 grote winnaar waren, met 25 zetels, stonden we op die dag op amper een derde daarvan. Ik kende de oorzaak: we hadden de verkiezingen van 2006 gewonnen maar de daarop volgende formatie verloren. We werden ondanks onze winst buiten het kabinet gehouden door PvdA en CDA – en dat veranderde ons in de ogen van veel mensen van winnaar in verliezer. Wat heb je aan een grote SP als die niet gaat meeregeren? Ik begreep het.

We hebben een moeilijke tijd gehad. Het afscheid van Agnes Kant viel mij zwaar. Agnes heeft twintig jaar geknokt voor onze partij. Mede dankzij haar steun, inspiratie en wijze lessen ben ik gekomen waar ik nu ben. Ik ben heel blij dat het haar nu goed gaat.

Vanaf de eerste dag dat ik Agnes als partijleider opvolgde heb ik op één boodschap ingezet: de SP wil samenwerken met iedereen die het menselijker en socialer wil, zeker in deze crisistijd. Die boodschap sloeg aan. In de twee weken naar de verkiezingsdag toe wisten we ons weer te verdubbelen en daarmee het verlies binnen de perken te houden. We verloren tien zetels maar bleven een van de grote partijen van Nederland. Een verlies met een gouden randje, noemde ik het.

Na de verkiezingen heb ik die koers proberen vast te houden. Eenvoudig was het niet. De verkiezingsuitslag was complex en PvdA, GroenLinks en D66 lonkten naar de VVD voor de vorming van een paarsplusregering. Ik zag meer in regeren over links met een christendemocratisch randje. Die variant is echter helaas nooit onderzocht. Paarsplus wel maar dat werd niks. We kregen een rechts minderheidskabinet van VVD en CDA, gedoogd door de PVV. Maar ook in de oppositie heeft samenwerken zin. Dus ben ik op dat pad doorgegaan, ook al werd dat aanvankelijk door nogal wat mensen behoorlijk naïef gevonden. Maar ik ben blij dat we die koers gekozen hebben – hoe lastig het soms ook is.

Terugkijkend zie ik enkele mooie momenten. Het voorstel om met een gezamenlijk alternatief voor de bezuinigingen voor 2011 te komen, leidde, na wat onderling gedoe, tot een opmerkelijk resultaat. Bij de financiële beschouwingen legden PvdA, SP, D66 en GroenLinks voor het eerst een gezamenlijk alternatief op tafel, als uitdaging aan de rechtse regering. En ook buiten de Kamer kwam het tot een gezamenlijk optreden, in dit geval van SP, PvdA, FNV en de CG-Raad. Samen steunden we het

indrukwekkende protest van mensen met een beperking, Wajongers en werknemers in de sociale werkvoorziening tegen de lawine aan bezuinigingen die op hen afkomt en hen hun toekomst afneemt. In de Bossche Brabanthallen stonden we schouder aan schouder- en dat voelde goed, bij iedereen. En even later stonden PvdA, SP en de landelijke studentenvakbond ook samen de protesterende studenten te ondersteunen, omdat we allemaal vinden dat studeren geen luxe mag worden.

Dit is – hopelijk – pas het begin. Als we rechts willen bestrijden, met zijn hardvochtige en kortzichtige beleid, dan moeten we op links samenwerken. Met alle verschillen die tussen ons bestaan. Je hoeft niet iets met elkaar te hebben om toch iets aan elkaar te hebben, denk ik maar. En ik heb er veel zin in. Ik voel het aan alles: 2011 kan een mooi jaar worden voor hen die samen willen werken aan een menselijker en socialer Nederland. Als dat lukt, zijn we allemaal beter af.

Emile Roemer is fractievoorzitter van de SP

CDA Geert Wilders Jan Peter Balkenende Tweede Wereldoorlog afghanistan amsterdam boeken gesprek met de minister-president jongeren kinderen kredietcrisis kunst en cultuur muziek onderwijs opiniepanel politie politiek pvda pvv verkiezingen verkiezingen vs 2008 voetbal vs vvd zorg